KAFLI 4 AF 15 · FRÆÐSLA

Æðruleysi

Að sleppa tökunum á því sem ég fæ ekki breytt, leyfa tilfinningunum að vera til staðar og beina athyglinni að því sem ég get gert.

Fræðsla og ígrundun koma ekki í stað einstaklingsbundins mats eða meðferðar.

Hverju get ég breytt og hverju ekki?

Æðruleysi snýst meðal annars um að greina á milli þess sem við getum breytt og þess sem við fáum ekki breytt. Við getum haft áhrif með stuðningi, samtali og eigin ákvörðunum. Við ráðum þó ekki ákvörðunum annarrar fullorðinnar manneskju og getum ekki tryggt bata hennar.

Það sem þegar hefur gerst verður ekki aftur tekið. Viðbrögð annarra eru heldur ekki á okkar valdi. Okkar orð, mörk og næstu skref eru hins vegar atriði sem við getum unnið með.

Ég get haft áhrif án þess að geta stjórnað niðurstöðunni.

Að sleppa tökunum á því sem ég fæ ekki breytt

Að sjá að eitthvað sé utan okkar valds er eitt skref. Að sleppa tökunum felur líka í sér að hætta að halda í kröfuna um að það verði öðruvísi áður en við getum sinnt eigin lífi.

Það getur til dæmis verið að hætta að endurtaka sömu rökræðuna, reyna sífellt að fá aðra niðurstöðu eða bíða eftir að annar breytist áður en við tökum okkar næsta skref.

Að sætta sig við stöðuna þýðir ekki að okkur líki hún eða að við samþykkjum skaðlega hegðun. Við megum áfram vona. Við viðurkennum það sem við fáum ekki breytt og veljum hvað við gerum út frá því. Við megum áfram setja mörk og leita aðstoðar.

Ég má óska þess að staðan væri önnur og samt hætta að berjast við það sem ég fæ ekki breytt.

Tilfinningar mega vera til staðar

Æðruleysi þýðir ekki að finna ekkert. Sorg, reiði, ótti og vonbrigði geta verið til staðar þótt við höfum viðurkennt að við fáum ekki breytt stöðunni.

Að sleppa tökunum á tilraun til að stjórna aðstæðum er annað en að ýta tilfinningunum frá sér. Þú getur viðurkennt: „Þetta særir mig“ eða „Ég óttast hvernig fer“ og samt sleppt kröfunni um að ráða niðurstöðunni.

Þú þarft ekki að finna strax fyrir ró til að iðka æðruleysi. Þú mátt finna til, tala við manneskju sem þú treystir og gefa þér tíma. Erfið tilfinning er ekki merki um að æfingin hafi mistekist.

Ég má finna til og um leið sleppa tökunum.

Að iðka æðruleysi í daglegu lífi

Staldraðu við þegar þú tekur eftir því að þú reynir að stjórna því sem er utan þíns valds. Nefndu það sem þú finnur og spurðu: „Hvað get ég gert hér og hverju fæ ég ekki breytt?“

Prófaðu að segja við þig: „Þessu fæ ég ekki breytt núna. Ég má finna það sem ég finn. Ég vel að sleppa þessari tilraun til að stjórna.“ Veldu síðan eitt skref sem er á þínu valdi: taka hlé, orða mörk, leita stuðnings eða sinna svefni, næringu og hreyfingu.

Þegar hugurinn leitar aftur í sama farveg geturðu tekið eftir því og æft þig aftur. Æðruleysi er iðkun sem þarf oft að endurtaka, ekki ástand sem þú þarft að ná í eitt skipti fyrir öll.

Staldra við. Leyfa tilfinningunni að vera til staðar. Sleppa tökunum. Velja mitt næsta skref.

Viltu vinna með efnið?

Opnaðu gagnvirka kaflann til að skoða dæmi, ígrunda efnið og finna næstu skref. Skrifleg svör eru valfrjáls.

Opna æfingar: Æðruleysi

Tengt efni og næstu skref

Uppruni efnis

Kaflinn byggist á fræðslu og fundarefni Það er von um æðruleysi. Áhersla er á að sleppa tökunum á því sem maður fær ekki breytt og leyfa tilfinningum að vera til staðar. Dæmi og æfingar hafa verið aðlöguð fyrir sjálfsnám.