KAFLI 7 AF 15 · FRÆÐSLA

Að gefa tilfinningum pláss

Þolinmæði, von og svigrúm til að velja viðbrögð — án þess að afneita líðaninni.

Fræðsla og ígrundun koma ekki í stað einstaklingsbundins mats eða meðferðar.

Þegar við viljum breyta líðaninni strax

Þegar okkur líður illa getur komið sterk þörf fyrir að breyta líðaninni strax. Fyrir þann sem hefur vanist því að leita léttis í neyslu eða ákveðinni hegðun getur verið erfitt að ímynda sér aðra leið.

Samt þarf ekki að bregðast strax við hverri tilfinningu. Við getum lært að taka eftir henni, gefa henni pláss og skoða hvað við þurfum áður en við ákveðum hvað við gerum.

Líðanin núna er ekki öll framtíðin

Svona líður þér núna. Það þýðir ekki að þér muni alltaf líða svona. Tilfinningar breytast: þær geta verið sterkar eina stundina, dvínað og komið aftur. Þegar okkur líður illa getur verið erfitt að muna þetta. Þá skiptir máli að eiga von um að líðanin geti orðið önnur og gefa sér tíma og stuðning til að komast í gegnum stundina.

Þá getur hjálpað að minna sig á: „Svona líður mér núna. Ég þarf ekki að ákveða út frá þessari stund hvernig allt lífið verður.“

Við getum ekki lofað ákveðnum tíma þar til líðanin léttist. Við getum hins vegar gefið okkur svigrúm, leitað stuðnings og unnið með það sem hefur áhrif á okkur.

Að viðurkenna er ekki að afneita eða gefast upp

Það er ekki raunhæft markmið að koma í veg fyrir alla sorg, reiði, ótta eða vonbrigði. Þessar tilfinningar geta fylgt því sem skiptir okkur máli og aðstæðum sem eru raunverulega erfiðar.

Að leyfa sér að finna til þýðir ekki að samþykkja allar aðstæður eða gera ekkert í þeim. Við getum bæði viðurkennt líðanina og spurt: Hvað hefur gerst og hvaða áhrif hefur það á mig? Er eitthvað sem ég get breytt eða þarf að bregðast við? Hvað fæ ég ekki breytt, þótt ég vildi óska þess? Hvaða stuðning þarf ég til að takast á við þetta?

Stundum þarf að leysa vandamál, setja mörk eða fara úr aðstæðum. Stundum þarf að vinna úr reynslu. Og stundum þurfum við fyrst og fremst tíma og einhvern með okkur.

Þolinmæði í litlum skrefum

Þolinmæði þarf ekki að þýða að sitja einn með yfirþyrmandi líðan. Hún getur falist í að fresta viðbragði, tala við einhvern eða nota bjargráð sem hjálpar okkur í gegnum stundina án þess að skapa nýjan vanda.

Við getum æft okkur í að segja: „Þetta er erfitt. Ég má finna fyrir þessu. Hvað gæti hjálpað mér að komast í gegnum næstu stund?“

Að leita sér aðstoðar er hluti af þessari vinnu. Viðvarandi eða yfirþyrmandi vanlíðan þarf ekki að þola í einrúmi. Markmiðið er að fjölga leiðunum sem við höfum til að mæta líðaninni og byggja upp traust á því að við getum fengist við hana með stuðningi.

Viltu vinna með efnið?

Opnaðu gagnvirka kaflann til að skoða dæmi, ígrunda efnið og finna næstu skref. Skrifleg svör eru valfrjáls.

Opna æfingar: Að gefa tilfinningum pláss

Tengt efni og næstu skref

Heimildir og nánara efni